వరలక్ష్మీ వ్రతం
వరలక్ష్మీ వ్రతం **లక్ష్మీ దేవి**కి అంకితం చేయబడిన అత్యంత విశిష్టమైన పండుగ. ముఖ్యంగా దక్షిణ భారతదేశంలో ముత్తైదువులు తమ సౌభాగ్యం కోసం, కుటుంబ క్షేమం కోసం ఈ వ్రతాన్ని అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తారు.
ప్రాముఖ్యత
'వరలక్ష్మి' అంటే కోరిన వరాలను ఇచ్చే తల్లి అని అర్థం. ఈ ఒక్క వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే అష్టలక్ష్ములను పూజించిన ఫలితం కలుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం. శ్రావణ మాసంలోని రెండో శుక్రవారం లేదా పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు ఈ వ్రతాన్ని జరుపుకుంటారు.
వ్రత కథ
స్కాంద పురాణం ప్రకారం, ఈ వ్రతం గురించి పరమశివుడు స్వయంగా **పార్వతీ దేవి**కి వివరించారు. చారుమతి అనే ఒక సద్గుణవంతురాలైన స్త్రీకి లక్ష్మీదేవి స్వప్నంలో కనిపించి, ఈ వ్రత విధానాన్ని బోధించిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
ముఖ్యమైన ఆచారాలు
- కలశ స్థాపన: వెండి లేదా రాగి కలశానికి అమ్మవారి ముఖాన్ని అమర్చి, కొత్త వస్త్రం మరియు ఆభరణాలతో అలంకరిస్తారు.
- తోరధారణ: తొమ్మిది ముడులు ఉన్న పసుపు దారాన్ని (తోరం) పూజ తర్వాత చేతికి కట్టుకుంటారు.
- నైవేద్యం: పులిహోర, గారెలు, పాయసం మరియు ఇతర పిండివంటలను అమ్మవారికి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు.
- వాయనం: ముత్తైదువులకు తాంబూలంతో పాటు వాయనం ఇవ్వడం ఈ పండుగలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం.
ఆధ్యాత్మిక సందేశం
స్త్రీని 'గృహలక్ష్మి'గా గౌరవించడం మరియు కుటుంబం మొత్తం ఐకమత్యంతో, దైవ చింతనతో ఉండటమే ఈ వ్రతం వెనుక ఉన్న అంతరార్థం.
వ్రత కథ (చారుమతి కథ)
వరలక్ష్మీ వ్రత కథ స్కాంద పురాణంలో ఉంది. ఒకప్పుడు పరమశివుడు పార్వతీ దేవికి ఈ కథను వివరించాడు.
చారుమతి వృత్తాంతం
మగధ దేశంలో కుండినగరం అనే ఒక పట్టణం ఉండేది. అక్కడ చారుమతి అనే ఒక సద్గుణవంతురాలైన బ్రాహ్మణ స్త్రీ నివసించేది. ఆమె తన భర్త పట్ల, అత్తమామల పట్ల ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో, వినయంతో ఉండేది. ఆమె సద్గుణాలకు మెచ్చిన లక్ష్మీదేవి ఆమెకు కలలో కనిపించింది.
అమ్మవారు ఆమెతో, "నేను వరలక్ష్మిని. నీ భక్తికి మెచ్చాను. శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు నన్ను పూజించి, వ్రతం ఆచరిస్తే నీ కోరికలన్నీ తీరుస్తాను" అని చెప్పింది.
నిద్రలేచిన వెంటనే చారుమతి ఈ విషయాన్ని తన కుటుంబ సభ్యులకు, ఇరుగుపొరుగు స్త్రీలకు చెప్పింది. అందరూ ఎంతో ఆనందంతో ఆ శుభ దినం కోసం ఎదురుచూశారు. శ్రావణ శుక్రవారం రాగానే, అందరూ తెల్లవారుజామునే లేచి, తలస్నానం చేసి, భక్తితో కలశాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అమ్మవారు చెప్పినట్లే పూజ చేసి, నైవేద్యాలు సమర్పించారు.
పూజ పూర్తవ్వగానే అద్భుతం జరిగింది. వారి ఇళ్లు ధనధాన్యాలతో నిండిపోయాయి. వారు ధరించిన ఆభరణాలు మరింత ప్రకాశించాయి. వారి కుటుంబాలు సుఖసంతోషాలతో వర్ధిల్లాయి. అప్పటి నుండి స్త్రీలందరూ తమ కుటుంబ సౌభాగ్యం కోసం ప్రతి సంవత్సరం ఈ వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఆచరించడం సాంప్రదాయంగా మారింది.
పరమ పవిత్ర శ్లోకం
మహాలక్ష్మిని స్తుతిస్తూ పఠించే ప్రసిద్ధమైన 'మహాలక్ష్మ్యష్టకం':
నమస్తేఽస్తు మహామాయే శ్రీపీఠే సురపూజితే | శంఖచక్రగదాహస్తే మహాలక్ష్మి నమోఽస్తు తే ||
భావం: శ్రీపీఠమందు నివసించేవారూ, దేవతలచే పూజించబడేవారూ, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవారూ అయిన మహాలక్ష్మీ! నీకు నమస్కరిస్తున్నాను.
ఖగోళ మరియు శాస్త్రీయ దృక్పథం
శ్రావణ మాసంలో ఈ వ్రతం ఆచరించడం వెనుక ఉన్న సామాజిక మరియు శాస్త్రీయ కోణం:
- శ్రావణ మాసం - వాతావరణం: శ్రావణ మాసం వర్షాకాలం మధ్యలో ఉంటుంది. ఈ సమయంలో వచ్చే తేమ వల్ల ఆరోగ్యం దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. పూజ కోసం ఇంటిని శుభ్రం చేయడం, పసుపు-కుంకుమల వాడకం (ఇవి యాంటీ-సెప్టిక్ గుణాలు కలిగి ఉంటాయి) వల్ల పరిసరాలు శుద్ధి చేయబడతాయి.
- గృహలక్ష్మి ప్రాముఖ్యత: సామాజికంగా చూస్తే, స్త్రీ కుటుంబానికి మూలస్తంభం. 'వరలక్ష్మీ వ్రతం' స్త్రీకి కుటుంబంలో ఇచ్చే గౌరవానికి ప్రతీక. ఆమె మానసిక ప్రశాంతత, ఉల్లాసం కుటుంబం మొత్తం అభివృద్ధికి దోహదపడతాయి.
- తోరము - తొమ్మిది ముడులు: పూజలో చేతికి కట్టుకునే తోరానికి తొమ్మిది ముడులు ఉంటాయి. ఇవి లక్ష్మీదేవి యొక్క తొమ్మిది రూపాలకు లేదా తొమ్మిది రకాల సంపదలకు ప్రతీక. ఇది ఒక వ్యక్తిలో ఉండవలసిన క్రమశిక్షణను, ఏకాగ్రతను గుర్తుచేస్తుంది.
ఫలశ్రుతి (వ్రత ఫలితాలు)
వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఆచరించడం వల్ల అష్టలక్ష్ములను పూజించిన ఫలితం దక్కుతుందని పురాణ వచనం:
- ధనము: ఆర్థిక సుస్థిరత మరియు ఐశ్వర్యం.
- ధాన్యము: ఆహార సమృద్ధి మరియు సమస్త సంపదలు.
- ధైర్యము: కష్టాలను ఎదుర్కొనే మానసిక బలం.
- జయము: చేసే ప్రతి పనిలో విజయం.
- సంతానము: వంశాభివృద్ధి మరియు పుత్ర పౌత్రాభివృద్ధి.
- ఆయువు: భర్తకు మరియు కుటుంబ సభ్యులకు ఆయురారోగ్యాలు.