సరస్వతీ దేవి
సరస్వతీ దేవి విద్య, సంగీతం, కళలు, బుద్ధి మరియు వాక్కుకు అధిదేవత. ఆమె బ్రహ్మ దేవుని భార్య. సృష్టిలోని చైతన్యానికి మరియు సృజనాత్మకతకు ఆమె నిదర్శనం.
చిహ్నాలు మరియు అంతరార్థం
సరస్వతీ దేవి సాధారణంగా తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, హంస వాహనంపై లేదా తెల్లని పద్మంపై ఆసీనురాలై కనిపిస్తుంది.
- శ్వేత వస్త్రం: పవిత్రతకు, శాంతికి మరియు నిర్మలమైన జ్ఞానానికి సంకేతం.
- వీణ: సకల లలిత కళలకు మరియు శాస్త్రాలకు గుర్తు. వీణను వాయించడం అంటే మనస్సును మరియు బుద్ధిని క్రమబద్ధం చేసుకుని జీవన రాగాన్ని పండించడం అని అర్థం.
- పుస్తకం: వేదాలకు మరియు లౌకిక, ఆధ్యాత్మిక విద్యల ప్రాముఖ్యతకు నిదర్శనం.
- అక్షమాల (జపమాల): ధ్యానం మరియు ఆధ్యాత్మిక శక్తికి చిహ్నం.
- హంస: నీటి నుండి పాలను వేరు చేసే హంస, మంచి చెడులను విచక్షణతో చూసే శక్తికి (నీరక్షీర వివేకం) సంకేతం.
ప్రధాన పండుగలు
- వసంత పంచమి: దీనినే సరస్వతీ పూజ అని కూడా అంటారు. ఈ రోజున విద్యార్థులు తమ పుస్తకాలను, కళాకారులు తమ పనిముట్లను దేవి చెంత ఉంచి పూజిస్తారు.
- శరన్నవరాత్రులు: నవరాత్రులలో చివరి మూడు రోజులు (సప్తమి, అష్టమి, నవమి) దేవిని సరస్వతిగా పూజించడం ఆచారం.
ఆధ్యాత్మిక అంశం
సరస్వతి అంటే 'ప్రవహించేది' అని అర్థం. జ్ఞానం అనేది నిరంతరం ప్రవహించే నది వంటిదని ఆమె మనకు బోధిస్తుంది. లక్ష్మీ దేవి భౌతిక సంపదను ఇస్తే, సరస్వతీ దేవి ఆత్మ సంపదను మరియు విజ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.